Thursday, November 02, 2006

Kleur van Iran رنگِ ایران در آمستردام

Photos from "Color of Iran" exhibition in Amsterdam

در ادامه ی مجموعه برنامه های فرهنگی هنری ِ رنگِ ایران، که شهربانو پارسی پور از برگزار کنندگانِ آن است، دیروز در نگارخانه ی De Levante در آمستردام، نمایشگاهی از عکسهای هنگامه گلستان و نیوشا توکلیان گشایش یافت. همزمان آثاری از رضا شلیله یک هنرمند ایرانیِ ساکن هلند، به نمایش در آمد. فرح کریمی نماینده ی ایرانی تبار ِ مجلس هلند نیز طی سخنانی کوتاه در گشایش این نمایشگاه، نقش هنرمندان را در ایجادِ ارتباط فرهنگی بسیار موثر دانست.

رضا شلیله بر روی تکه های سنگ، چشم و ابرو یا بخشی از چهره ی آدمهایی را نقاشی کرده است که به این سنگها جان می بخشند اما خود وجودی ناقص و از هم پاشیده دارند. گویی پاره های دیگر ِشان جای دیگری افتاده یا مدفون شده اند. او بخشی از این رُخپاره ها را در جعبه های چوبی گنجانده. گاه چشمی از شکاف ِ میان تخته ها به بیرون نگاه می کند و در چشمان شما خیره می شود.

آثار شلیله را می شود در رده ی هنر مفهومی (Conceptual art) گونه بندی کرد. او برای نقاشی ِ چهره ها از ایربراش استفاده می کند، اما پیش از آن، سطح سنگها را با اکرلیک زیرسازی می کند تا جوهر ایربراش خوب روی سنگ بنشیند و دوام داشته باشد.


عکسهای هنگامه گلستان، اندرونی ِ گودنشینهای یوسف آباد تهران را در سال 1357 نشان می دهند. محله ای فقیر نشین بین یوسف آباد شمالی و بزرگراه کردستان فعلی، که حال بخشی از آن ورودی ِ تونل رسالت شده است. هنگامه که آنوقت ها با زنده یاد کاوه گلستان در یوسف آباد ساکن بودند، می گوید: اسم این محله را یوسف "خراب" گذاشته بودیم، چون برعکس ِ یوسف آباد، اصلن "آباد" نبود.

او به عنوان یکی از معدود عکاسان زن در آن دوره، به درون این خانه ها سرکشیده است و تصاویر ملموسی از زندگی ِ زنان و کودکانی را به ما رسانده است که رسانه های آن دوران کوچکترین توجهی به آنها نداشتند.

گالری سیحون پیش از انقلاب این مجموعه را برای نخستین بار به نمایش گذاشت. عکسها همه سیاه و سفید اند، ولی هنگامه بعضی از اجزای تصاویر را رنگ کرده و شادابی خاصی به آنها افزوده است. رنگ کردنِ عکسهای سیاه و سفید در دورانی که عکاسی رنگی هنوز عمومیت نداشت، روشی معمول بود. آتلیه ها چهره ها را رنگ می زدند، ولی هنگامه فقط لباسها و برخی اجزای صحنه را به رنگ آراسته و گاهی لبی را سرخاب مالیده، بی آنکه چهره ها را بزک کند.

هنگامه گلستان از بنیانگذاران جایزه ی عکاسی مطبوعاتیِ کاوه گلستان است، که جوایز ِ آن به تازگی به برگزیدگان اهدا شد. اما امسال بر خلاف دو دوره ی قبل، وزارت ارشاد به برگزارکنندکان اجازه ی برگزاری نمایشگاه و چاپ عکسها را نداد. حتا روی وبسایت جایزه ی گلستان، یکی از مجموعه عکسها حذف شده است. نیوشا توکلیان در دوره های پیشین، از برندگانِ این جایزه بود.


عکسهای نیوشا توکلیان (که نتوانست خود را برای افتتاح نمایشگاه برساند)، لحظه هایی از زندگی دختران و زنان امروزی را بویژه در تهران نشان می دهند. بسیاری از این عکسها در فضای اینترنت منتشر شده اند و نیازی به معرفی ندارند.

نیوشا با عکسهایی که از اعتراضات دانشجویی گرفت، جایگاه خود را بعنوان یکی از جسورترین عکاسان ِ جوان ایرانی تثبیت کرد. به نظر هنگامه گلستان، نیوشا نخستین زن ایرانی ست که در مناطق جنگی (افغانستان، عراق و لبنان) عکاسی کرده است. هنگامه نیز در دوران جنگِ ایران و عراق قصد داشت از جبهه ها عکاسی کند، اما اجازه ی این کار را به او ندادند.

.

گزارش نوشتاری و صوتیِ رادیو زمانه (که پس از این مطلب منتشر شد)

توضیحات بیشتر به هلندی در سایت De Levante

No comments: