Wednesday, November 08, 2006

Borat قزاقها از بُرات شاکی شدند

Borat's Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan
آموزه های فرهنگی بُرات از آمریکا برای سود رسانی ملت پرشکوهِ قزاقستان

این عنوانِ طولانی با انگلیسیِ شکسته، متعلق به فیلمی ست طنزآلود و مستندنما که چند روزی ست نمایش آن در آمریکا شروع شده است. بی شک درباره ی آن شنیده اید یا شاید آن را دیده اید (سایت فیلم که به عمد رسمی طراحی شده است).


بُرات کیست

بُرات (بورات) زاگدییِف Borat Zagdiyev شخصیتی ست تخیلی. خبرنگاری اهل قزاقستان که از دهاتشان راه می افتد که برود آمریکا با نحوه ی زندگی پیشرفته آشنا شود. آفریننده ی این شخصیت، کمدینی انگلیسی ست به نام ساشا بارُن کُهِن Sacha Baron Cohen که اصالتِ یهودی دارد. بد نیست بدانید که او گاه و بیگاه یهودیهای هم کیش ِ خود را هم دست می اندازد و در شوخی کردن، تبعیضی بین خودی و غیرخودی قائل نمی شود. اما بر عکس، شخصیت بُرات بسیار تبعیضگر، نژادپرست و تا حد فساد هوسران است و طوری از قزاقستان حرف می زند انگار آنجا زن خرید و فروش می کنند و نادانی و بدویت منطقه را برداشته است. اما تماشاگر زود درمی یابد که قزاقستانِ کذایی، جاهلیه ای است که کشورهای بیشتری را در برمی گیرد. گیرم بلوک شرق مرکز این جاهلیه باشد اما مرزها از آن نیز فراتر می رود. ازسوی دیگر این بُراتِ ناهنجار که حالا پا به آمریکا گذاشته است، با رفتار و گفتار ناجور اش، هنجارهای آنها را نیز به چالش می کشد.

ساشا کُهن، پیش از خلق ِ بُرات، بیشتر بخاطر شخصیت Ali G و برنامه ای که در کانال چهار تلویزیون انگلیس داشت و هنوز دارد، شهرت و محبوبیتی در دنیا به هم زد. او با شوخی های نیشدار خود مرزهای متعارف را می شکند و موضوعات جنسی را همیشه چاشنی ِ کارهایش می کند. اما آنچه از طنز او برمی آید این است که قصد اش، گذشته از هزلگویی و متلک پرانی، نقدِ دورویی های محافظه کارانه ی آدمها و هجو اخلاق بیمارِ انسانِ به ظاهر مدرن نیز هست.


فیلم در امریکا

بُرات در این سفر آموزشی فرهنگی به آمریکا، با بزرگنمایی تضادهای بین دو فرهنگ، هم اینوری ها را دست انداخته و هم آنوری ها را. خلاصه با یک تیر دو نشان زده است. از اینرو سینماها و رسانه های آمریکا در آغاز با تردید به این فیلمِ پُر از دری وری نگاه می کردند و بُرات در نظرشان تهدیدآمیز جلوه می کرد. اما پس از مدت کوتاهی که استقبال فزاینده ی مردم را دیدند و بوی پول به مشامشان رسید، تعداد سینماهای نمایش دهنده را از 900 تا به دوبرابر افزایش دادند و فیلم به سرعت به صدر جدول فروش صعود کرد. شوهای معروفِ تلویزیونی در آمریکا هم دیگر دست از سر بُرات برنداشتند تا تماشاگران خود را از جفنگیاتِ پرطرفدار او بی نصیب نگذاشته باشند.

.

اعتراض

در این بین قزاق ها که از این آبروریزی گسترده به تنگ آمده بودند، لب به اعتراض گشودند و دولت قزاقستان سایتی درست کرد به نام stopborat.com تا با این موجِ بدنامی، که در واقع بیش از یک شوخی گنده نیست، مقابله کند و حتا از آن بهره نیز ببرد. رییس جمهور قزاقستان در پیامی به پیشرفته بودنِ کشورش و تلاشگر بودنِ مردم قزاقستان اشاره می کند تا شاید زهر فیلم بُرات را بگیرد. نظربایف حتا با زیرکی از موقعیت استفاده کرده و غربی ها را دعوت می کند خود به قزاقستان بیایند و واقعیت های زیبا را ببینند.


سایتِ ضدِ بُرات که در مجموع لحنی ملایم و دوپهلو دارد، این فیلم را به جد یا به شوخی، توطئه می نامد و حتا از ملکه الیزابت خواسته است تا بخاطر این فیلم از قزاقستان عذرخواهی کند. اما این پاتکِ نیمبندِ دولت قزاقستان، خود تا حدی بر مضحکه افزوده است. برای نمونه نماهنگی که در این سایت گذاشته اند و قرار است گواهی بر مدرن بودنِ قزاقستان باشد، آدم را بیشتر به دنیایی که بُرات از آن می آید، می برد. چرا که گرته برداریِ شکست خورده و رقت انگیزی از نماهنگ های غربی ست. اما ویدئوی دیگری که به طنز، آمریکایی ها و انگلیسی ها را نکوهش می کند، بدک نیست.

.

مطلب دیگری با عنوان قزاقستان یا براتستان

1 comment:

امیر said...

توی ویکیپیدیا نوشته که مامانش ایرانی-یهودی هست.