Thursday, November 23, 2006

سوسیالیست های هلند لیبرالها را پشت سر گذاشتند

Jan Marijnissen, leader of Dutch Socialist Party, celebrating the overwhelming outcome of elections!

حزب حاکمِ دموکرات مسیحی (CDA) در هلند، در انتخابات دیروز بیشرین آرا را کسب کرد و سوسیال دموکراتها (حزب کار PvdA) که در ترکیب دولت نبودند، با از دست دادن 10 کرسی در رده ی بعدی قرار گرفتند و بخت تشکیل یک دولت چپ را از کف دادند. پیروز اصلی این انتخابات حزب سوسیالیست (SP) بود که از 9 کرسی در مجلس پیشین، به 26 کرسی در مجلس جدید دست یافت. از سوی دیگر حزب راستگرای افراطی ویلدرس نیز از هیچ به 9 کرسی رسید. به نظر می رسد ریزشی های دیگر احزابِ دست راستی جذب این حزب افراطی شده اند و ریزشی های حزب سوسیال دموکرات و دیگر احزابِ چپ یا میانه نیز جذب SP شده اند. لیبرالها (VVD) که 25 سال در دولت بودند، با از دست دادن 6 کرسی از مقام سومین حزب بزرگ هلند به مقام چهارم تنزل کردند و برای اولین بار پایین تر از حزب سوسیالیست قرارگرفتند.

Celebration of Dutch Socialist Party in Amsterdam


روند جابجایی احزاب در جدول نتایج این انتخابات نشان می دهد که خواسته های مردم اعم از چپ یا راست، رادیکال تر شده است و تضاد سیاسی اجتماعی در جامعه شدت یافته است. بسیاری از چپ های میانه به چپِ تندرو گرایش یافته اند و برخی از راست ها به حزب راستگرای افراطی آزادی (ویلدرس). اما در مجموع چپ ها برتری داشته اند، هرچند نتوانستند اکثریت لازم را برای تشکیل دولت بدست آورند (بیش از نیمی از 150 کرسی مجلس هلند). عده ای از دموکرات مسیحی ها هم اینبار به اتحاد مسیحی (CU) که مذهبی تر اما از جهاتی چپ محسوب می شود، پیوسته اند و تعداد کرسی های این حزب را دوبرابر کردند.

از نکات جالبِ این انتخابات ورود حزب حیوانات به مجلس است. این حزب تازه تأسیس که اکنون دو کرسی دارد، اولین حزب در جهان است که بطور اختصاصی برای حمایت از حیوانات وارد مجلس نمایندگان یک کشور می شود. در کشور کوچک هلند با 16 میلیون نفر جمعیت، بیش از صد میلیون دام و طیور و حیوانات خانگی و وحشی نیز زندگی می کنند.


سیاست های ناعادلانه و سختگیرانه ی دولت راستگرای پیشین که ترکیبی از دموکرات مسیحی، لیبرال و دموکرات بود، باعث شد فشار های اقتصادی بر دوش اقشار محروم و زحمتکش بیشتر شود و نارضایتی های عمومی افزایش یابد. از سوی دیگر خامدستی ها و تندرویها در برخورد با خارجیها و مهار تندروهای اسلامی به افزایش تنش فرهنگی در هلند منجرشد.


حال پرسش این است که یان پیتر بالکِن اِنده، رییس دولت فعلی که حزبش بیشترین کرسی را بدست آورده با چه احزابی برای تشکیل دولت جدید ائتلاف خواهد کرد. بعید به نظر می رسد رهبر حزب دموکرات مسیحی سراغ حزب سوسیال دموکرات که وزنه ای همسنگ و رقیبی همیشگی بوده است، برود. ائتلاف دوباره با لیبرالها نیز محال به نظر می رسد چون برای رسیدن به اکثریت، حزب سومی باید وارد کابینه شود که با این دو حزب در تضاد قرار نگیرد، اما چنین گزینه ای وجود ندارد. حزب کوچک اتحاد مسیحی به ائتلاف با دموکرات مسیحی و حزب کار (سوسیال دموکرات) تمایل نشان داده است. گمانه زنی ها درباره ی این ترکیب، حضور حزب سوسیالیست را بجای حزب کار محتمل تر می دانند. طی روزهای آینده باید ترکیب پیشنهادی برای تشکیل دولت مشخص و به ملکه ی هلند ارائه شود. نظر ملکه بیشتر تشریفاتی و میانجی گرانه است.

افزونه (22 فوریه ی2007 ): سرانجام دولت جدید به رهبری حزب دموکرات مسیحی و با مشارکت حزب کار (سوسیال دموکرات) و اتحاد مسیحی، وزرا و معاونان خود را معرفی کرد. یان بالکن انده که پیش از این رئیس دولت بود در پست خود باقی ماند و رهبران دو حزب دیگر در سمت معاونان او منصوب شدند. دو معاونِ وزیر مسلمان نیز در کابینه ی جدید حضور دارند که یکی اصالت مراکشی دارد و دیگری ترک تبار است.

پیشتر مذاکره ی حزب دموکرات مسیحی با حزب سوسیالیست برای مشارکت در ترکیب دولت، در همان مراحل نخست با شکست روبرو شد و دلیل آن نیز تفاوتهای بنیادین در برنامه های اقتصادی و اجتماعی دو حزب اعلام گردید. بدین ترتیب حزبی که در انتخابات اخیر تا حد سومین حزب بزرگ هلند ارتقاء پیدا کرده بود، بخت حضور در دولت را از دست داد و حزبی که در مرتبه ی پنجم یا ششم بود (اتحاد مسیحی) جای آن را گرفت. این شیوه ی تشکیل دولت در هلند مورد انتقاد بسیاری از مردم است چون آرای بخش عمده ای از رای دهندگان به بهانه ی ایجاد هماهنگی سیاسی میان احزابِ تشکیل دهنده ی دولت، نادیده گرفته می شود.

از این گذشته احزابی که در نهایت برای تشکیل دولت به تفاهم می رسند نیز اغلب مجبور می شوند بخشی از برنامه های خود را با برنامه های دیگر احزاب حاکم تطبیق بدهند. این گرچه راهکاری عملگرایانه است اما با خواسته های بسیاری از رأی دهندگان در تضاد قرار می گیرد. چون خیلی ها بخاطر نکات خاصی در برنامه ی یک حزب به آن حزب رای می دهند و وقتی در جریان مذاکرات برای تشکیل دولت برنامه ی مورد نظر آنها تغییر می کند، رأی خود را بی حاصل می بینند.

مطلب پیشین مرتبط با موضوع

No comments: