Wednesday, November 29, 2006

John Lennon موسیقی برای صلح

آمریکا علیه جان لنون (لِنُن) US vs John Lennon عنوانِ مستندی ست جدید درباره ی این عضو جداشده ی گروه بیتلز Beatles یا بیتل ها و مخالفت هایش با جنگ ویتنام. این فیلم بلند به کمکِ تصاویر آرشیوی و گفتگو با دوستان و دشمنانِ این خواننده ی بحث انگیز، به روشنی زندگی هنری سیاسی او را از آغاز تا انجام روایت می کند. دوشنبه شب در جریانِ جشنواره ی فیلمهای مستند آمستردام، این فیلم برای اولین بار در هلند به نمایش درآمد. من نیز به دیدن آن رفتم، بی آنکه تصور روشنی از زندگی این ستاره ی مشهور موسیقی راک اند رول داشته باشم.

Bed Peace in Amsterdam

سی و هفت سال پیش (مارس 1969) جان لنون ( لنُن ) که تازه با یوکو (هنرمند ژاپنی) ازدواج کرده بود، همراه با او در هتل هیلتونِ آمستردام اقامت گزید و اعلام کرد که چند شبانه روز را با همسرش در رختخواب می ماند. این ترفندی بود برای اینکه خبرنگاران و عکاسان را به خلوتگاه رمانتیکِ خود بکشد تا آندو احساسات ضد جنگ خود را با نوشته هایی که به دیوار اتاقشان چسبانده بودند و گفتگوهایی که انجام می دادند به گوش جهانیان برسانند. در جریان این حرکت نمادین، جان در مصاحبه هایش از مردم خواست بخاطر صلح موهایشان را کوتاه نکنند و برای عشقورزی در رختخواب بمانند. این حرکت گرچه از دید عده ای که روحیات آزادمنشانه ی این زوج را درک نمی کردند، ساده انگارانه و عجیب به نظر می آمد، اما بُرد وسیعی داشت.


[جان لنون پوستری را در شهرهای بزرگ جهان نصب کرد که روی آن با حروف درشت نوشته شده بود: جنگ تمام شد! و با حروف کوچک: اگر بخواهید! ]

.

پیوستن به جنبش صلح

زمانی که جان لنون در نیویورک ساکن شد، همنوایی و پیوند او با جنبش ضدجنگ ابعاد تازه ای یافت. ارتباطِ او با چندتن از سران تندروی جبهه ی مخالفان ِ ریچارد نیکسون (رییس جمهور وقت آمریکا و آتش افروز جنگ ویتنام)، باعث شد تا اف بی آی ( اداره ی کل تجسس) او را در فهرست افراد خطرناک قراردهد و به مراقبت و تجسسِ او بپردازد. جان لنون که می دانست مراقب اش هستند در مصاحبه ای (که در این فیلم نیز آمده) می گوید که عوامل دولت آمریکا می خواهند او را بترسانند و در این کار تا حدی هم موفق شده اند، چون او دچار پارانویا یا توهم شده است.



آهنگهای معروف Give peace a chance و Imagine از جان لنون، در اوج مخالفتها با ادامه ی جنگ در ویتنام به نمادی برای طرفداران صلح بدل شده بود. در تظاهرات بزرگی که در همان دوران در واشنگتن انجام شد، ترجیع بند All we are saying is, give peace a chance تبدیل به شعار هزاران تظاهرکننده ای شد که می خواستند نیکسون و تشکیلاتش را وادار کنند جنگ و کشتار را در ویتنام متوقف سازد.



موسیقی در برابر سرکوب

جان لنونِ انگلیسی تحت فشار و ارعاب گسترده ی دولت آمریکا میدان را خالی نکرد. او با اجرای آهنگهایی برای آزادی John Sinclair و Angela Davis دو تن از رهبران جنبش ضدجنگ و ضد نژادپرستی، توانست توجه و همدلی توده های مردم را نسبت به این فعالان سیاسی اجتماعی جلب کند، تا حدی که دولت، زیر فشار افکار عمومی مجبور به آزادکردن آنها شد.


John Sinclair که اکنون مردی سالمند است و در آمستردام زندگی می کند، پس از نمایش این فیلم مستند در سالن پارادیزو در آمستردام، گفتگوی کوتاهی با تماشاگران داشت و از آن روزها (1971) یاد کرد و گفت: «بی درنگ پس از آزادی به نیویورک رفتم تا از جان لنون تشکر کنم. این نخستین دیدار من با او بود.» سینکلر شرایط کنونی را با دوره ی نیکسون همسان دانست و رهبران آمریکا را جنایتکار و مجرم نامید.


نیکسون علیهِ لنون

وقتی کاخ سفید متوجه شد که آهنگهای جان لنون و موسیقی راک تا چه اندازه در گسترش مخالفت های مردم با جنگ افروزیهای دولت مؤثر بوده است، تصمیم گرفت با بهانه تراشی های مهاجرتی او را از آمریکا بیرون کند، (چون مدرکی مستدل وجود نداشت تا او را به اتهام دیگری چون " تهدیدِ امنیت ملی" به دادگاه بکشانند). این نقشه ی محرمانه وقتی اجرایی شد که جان لنون و همراهان سیاسی او تصمیم گرفتند ریچارد نیکسون را در تور انتخاباتی اش برای دور دوم ریاست جمهوری، شهر به شهر با کنسرت های ضد جنگ دنبال کنند و جوانان را به طرفداری از صلح فرابخوانند. آری گفتن به صلح در آن دوران پرالتهاب به معنای نه گفتن به نیکسون بود و این کار، انتخابِ دوباره ی او را ناممکن می ساخت. این بود که دستگاه قضایی توسط قدرت حاکم به خدمت گرفته شد و آنها تبصره ای را پیدا کردند که بر مبنای آن مهاجرانی را که در گذشته بدلیل در اختیار داشتن مواد مخدر ( حتا از نوع سبک آن) سابقه ی بازداشت داشتند، می توانستند از ادامه ی اقامت در آمریکا محروم کنند. جالب اینکه این قانون سالیان دراز بر علیه هیچ مهاجری بکارگرفته نشده بود. لِنون در مصاحبه هایش در جریان این کارزار حقوقی، بارها با صراحت به سیاسی بودنِ این پرونده اشاره کرده است.


فرجام سوگناک

با وجود محدودیت هایی که این پرونده برای لنون ایجاد کرد، او توانست از طریق فرایندی فرساینده از اخراج خود جلوگیری کند. حدود چهار سال بعد، یعنی زمانی که نیکسون از قدرت برکنار شده بود و جنگ نیز پایان یافته بود، جان لنون و یوکو موفق شدند اجازه ی اقامت دائم آمریکا را بگیرند و در آرامش به زندگی خود در نیویورک ادامه دهند. اما این آرامش دیری نپایید. در سال 1980 فردی مشکوک با انگیزه های مبهم نقطه ی پایانی بر زندگی این هنرمند متعهد گذاشت و با شلیک گلوله او را از پای درآورد. (نوشته ی رامین فراهانی)


لینک ها:

John-Lennon / John lennon / خلاصه ای درباره ی جان لنون

مطلبی که چندی بعد از این نوشتار در رادیو فردا منتشر شد

انتشار اسناد تازه درباره جان لنون

US vs John Lennon, the movie / پیش پرده ی این فیلم - Trailer

Synopsis on IDFA site / Dossier John Lennon - VPRO

Imagine: video's / Beatles

Gimme Some Truth: The John Lennon's FBI files

No comments: