Sunday, October 05, 2008

Spinoza اسپینوزا، فیلسوف روشنگری

باروخ (بندیکت) اسپینوزا فیلسوف هلندی (۱۶۳۲ آمستردام، ۱۶۷۷ لاهه) از پیشروان فلسفهی خردورزی در سدهی هفدهِ میلادی و از پایه گذاران روشنگری در اندیشهی غربی است. او از تبار یهودیان پرتقالی بود که در اثر یهودستیزی به هلند پناه آوردند و بیشتر در آمستردام ساکن شدند. دو کتاب «اِتیکا» (اخلاقیات) و «رسالهی دین و سیاست» از مهمترین آثار اسپینوزا هستند.


فرازهایی از رساله ی دین و سیاست:


«هرکس باید در گزینش شالوده ی باور خود آزاد باشد و این باور تنها باید بر پایه ی بار و بَر آن داوری شود.»


«در یک کشور آزاد هرکس باید بتواند هرآنچه می خواهد بیندیشد و هرآنچه می اندیشد بازگوید.»


«درباره ی خرد و پرهیزگاریِ راستین، هر ملتی با دیگران برابر است و پروردگار از این روی مردمی را فراتر از دیگران برنگزیده است.»


«هدفِ غائی حکومت، فرمان راندن یا چیره شدن [بر مردم] از راه ترسانیدن نیست، واداشتنِ ایشان به فرمانبرداری هم نیست؛ بلکه برعکس، [هدف غایی حکومت] این است که همه کس را از ترس برهاند تا بتوانند در بیشترین امنیتِ ممکن زندگی کنند؛ به دیگر سخن حقِ نهادیِ هر کس را استوار گرداند تا بدونِ آسیب دیدن یا آسیب رساندن، زندگی و کار کند.»



The Chef Works of Benedict de Spinoza

گفتاوردها: فارسی Quotes: English Nederlands

Amsterdamse Spinoza Kring

No comments: