Monday, October 20, 2008

آنسوی خبر: خاستگاه مذهبی ملاک شایستگی نیست

دیندار یا شهردار
خبر انتخاب یک مسلمان مراکشی تبار(احمد ابوطالب) بعنوان شهردار روتردام در هلند و مخالفتِ احزاب افراطی با این انتصاب، مورد توجه برخی رسانه ها و سایت های خبری و مذهبی در ایران قرارگرفت. پیشینه ی ابوطالب در شورای شهر آمستردام و تمجید شهردار آمستردام از او نیز در این اخبار ذکر شده بود. اما همانطور که در تصویر می بینید این آقای ابوطالب از آن قبیل مسلمانهایی نیست که رسانه های اصولگرا در ایران بتوانند به او افتخار کنند.

نکته ی دیگری که در اخبار رسانه های ایران پنهان مانده بود این است که شهردار آمستردام (ستایشگر ابوطالب) خود یک یهودی اس
ت. یُب کُهن (یا بقول رسانه های ایران جاب کوهن) همانطور که از اسم اش پیداست به اقلیت یهودی هلند تعلق دارد. هرچند او را نمی توان فردی مذهبی به شمار آورد، اما درهرحال اشاره به خاستگاه دینی او آن هم در خبری که مسلمان بودنِ ابوطالب را موضوع خود قرارداده است، ضروری به نظر می رسد. کُهن و ابوطالب هر دو از حزب کار (سوسیال دموکرات) هستند و این حزب در شهرهای بزرگ و کارگری چون آمستردام و روتردام از اکثریت نسبی برخوردار است.

اسلام ستیزی یا نژادپرستی
نکته ی دیگری که برای رسانه های ایران جالب توجه بوده، ابراز مخالفتِ احزابی چون حزب آزادی هلند با انتصاب این شهردار مسلمان است. حزب دست راستی و افراطیِ آزادی، مخالفِ پذیرش مهاجران مسلمان در هلند و حضور آنها در مقامهای دولتی است و به اسلام ستیزی شهرت دارد. رهبر این حزب، خیرت ویلدرس سال گذشته با فیلم قرآن ستیزانه ی «فتنه» در خارج از مرزهای هلند مطرح شد.

واقعیت این است که دموکراسی هلندی همانطور که به یُب کهن و احمد ابوطالب این امکان را داده تا علیرغم خاستگاه دینی و قومی خود، اداره ی دو کلانشهر این کشور مسیحی را برعهده گیرند، به دستِ راستی هایی چون ویلدرس و عروسک حزب او، فلور آخِما نیز اجازه می دهد دیدگاههای خود را از طریق مجاری قانونی علیه اینگونه انتصابها ابراز کنند. ازآنجا که حزب آزادی یا دیگر احزاب دستِ راستی در شورای شهر روتردام در اقلیت هستند، موفق نشدند از انتصاب ابوطالب جلوگیری کند و به همین خاطر موضوع را به مجلس کشاندند تا به بهانه ی ملیت دوگانه ی ابوطالب، وفاداری اش را به هلند زیر سوآل ببرند. این خود نشان می دهد که نهادینه بودن اصل «جدایی دین از سیاست» در هلند به آنها اجازه نمی دهد انتصاب ابوطالب را به بهانه ی مسلمان بودن اش به چالش بکشند. بحث ملیتِ دوگانه نیز بخاطر عدم تعارض اش با قوانین فعلی هلند راه به جایی نخواهد برد مگر آنکه قوانین تغییرکنند.

ابوطالب که
هم اینک معاون وزارت امور اجتماعی است، هنگام تصدی این مقام نیز با دردسری مشابه مواجه شد. او در کنار تابعیتِ هلندی، گذرنامه و تابعیت مراکشی هم دارد و عضو یک کمیسیون مشورتی در این کشور است. (معاون امور مهاجرتِ وزارت دادگستری هلند که زنی ترک تبار است، همانند ابوطالب تابعیت دوگانه دارد.)

رأی شهروندان یا شورای شهر
نتیجه ی یک نظر سنجی تازه در هلند نشان می دهد که اگر قرار بود شهردار را شهروندان انتخاب کنند، در آن صورت ابوطالب انتخاب نمی
شد. چهل و پنج درصد از پرسش شوندگان به کاندیدای هلندی تبار (لیرس، شهردار کنونی ماستریخت) رأی داده اند و سی و شش درصد به ابوطالب. نتایج این نظرسنجی همچنین نشان می دهد که نزدیک به نیمی از پرسش شوندگان با گماردنِ دارندگانِ تابعیت دوگانه در مقامهای عالی دولتی مخالف اند. گفتنی است چهل و شش درصد از ترکیب جمعیتی روتردام را خارجی تبارها و مهاجران تشکیل می دهند.

پیشینه ی همکاری موفق ابوطالب با شهردار آمستردام (یب کهِن) در کاهش تنش ها میان مسلمانان (بخصوص مراکشی ها) و بدنه ی جامعه (هلندی تبارها) از جمله دلایلی است که او را برای اداره ی دومین شهر هلند و بزرگترین بارانداز اروپا برگزیده اند. با این حال عده ای از مراکشی ها ابوطالب را خائن می نامند چون فکر می کنند با اعمال فشار بر هم تباران و همکیشان خود از آنها بعنوان نردبان ترقی بهره برداری کرده است.
گفتنی است پس از قتل تئو فان خُخ (فیلمساز و روزنامه نگار هلندی)، توسط یک مسلمان افراطیِ مراکشی تبار در سال 2004، آمستردام (و بطور کلی هلند) تا آستانه ی برخوردهای نژادی و مذهبی پیش رفت و احساسات ضداسلامی در این کشور بالاگرفت.


Wednesday, October 15, 2008

پناهجوی ایرانی شهری در هلند را فلج کرد

ساعت هفت و نیم صبح پنجشنبه دوم اکتبر، یک پناهجوی ایرانی که درخواست پناهندگی اش توسط اداره ی مهاجرت هلند رد شده بوده، از یک پل معلق در شهر نیمیخن در هلند بالا رفت و با تهدید به پریدن و خودکشی، به مدتِ هفت ساعت عبور و مرور مردم را مختل کرد. پلی که در تصویر می بینید دروازه ی اصلی شهر نیمیخن در شرق هلند محسوب می شود و رودخانه ی وال از زیر آن می گذرد

درخواستِ این پناهجو صحبت با معاون امور مهاجرت در وزارت دادگستری هلند به قصدِ جلوگیری از اخراج خود و خانواده اش بود. پس از آنکه تلاشهای گروه نجات و حرفهای همسر و وکیل این مرد نتوانست به قاعله خاتمه بدهد، شهردار نیمیخن در محل حاضر شد و به او قول داد که خواسته ی او را برآورده خواهد کرد. او نیز در ساعت یک و نیم بعداظهر از خر شیطان پایین آمد.
روزنامه ی استانی خِلدرلاندر در این باره نوشته است که اداره ی مهاجرت هلند به این مرد اعلام کرده بود که خود را برای بازگشت به ایران آماده کند و نگران پول بلیط هواپیما هم نباشد. این مرد چهل و دو ساله ی ایرانی خود را از دین برگشته معرفی کرده و با همسر و دوقلوهای خردسال اش مدتها در یک اردوگاه پناهندگی به سر برده است. او در نهایت موفق شد با یک مقام عالی رتبه ی اداره ی مهاجرت دیدار کند، اما تصمیم نهایی در مورد درخواست پناهندگی اش هنوز روشن نیست.خوانندگان اخبار این حادثه در وبگاه روزنامه خلدرلاندر واکنش های خشمگنانه ای از خود بروز داده اند. در صدها نظری که پای گزارشهای این روزنامه ثبت شده است اکثریت مردم از اینکه این مرد ایرانی تردد شهری را ساعتها مختل کرده و به کار و زندگی و اقتصاد آنها لطمه زده به شدت شاکی هستند. برخی بی هیچ همدلی او را خودخواه، فرصت طلب و دروغگو نامیده اند و به نظر می رسد اگر او به پایین می پرید راضی تر می بودند. عده ای نیز نوشته اند او باید مجازات و اخراج شود و پای پیاده به ایران برگردد. شمار اندکی از خوانندگان نیز به شرایط دشوار پناهندگان، درماندگی و فشارهای روانی که منجر به چنین اقداماتی می شود اشاره کرده اند و از خودخواهی دیگر نظردهندگان خرده گرفته اند.

اخبار این رویداد به هلندی:

Tuesday, October 07, 2008

گلشیفته همسر هلندی دیکاپریو را از میدان بدر کرد

گلشیفته فراهانی در نخستین نمایش فیلم مجموعه ی دروغها
به کارگردانی ریدلی اسکات، نیویورک، پنجم اکتبر 2008

Actress Golshifteh Farahani at the premiere of Body of Lies

Frederick P. Rose Theater, October 5, 2008 in New York

عکسهای دیگر More Photos


درحالی که این بازیگر جوان ایرانی در نیویورک و در کنار ستارگانی همچون راسل کرو و دی کاپریو، نگاه ها را به خود و به هنرش جلب می کرد، رسانه های هلند خبر دادند که صحنه های مربوط به یک بازیگر زن هلندی به نام کاریس فان هاوتن از فیلم «مجموعه ی دروغها» حذف شده است. او در این فیلم نقش همسر دیکاپریو را بازی کرده بود اما در مونتاژ نهایی نماهای او به کل حذف شده اند. برای همین او در مراسم فرش قرمز و اکران این فیلم نیز حضور نداشت و چه بسا دعوت نشده بود.


گلشیفته در «مجموعه دروغها» در نقش پرستار دیکاپریو (راجر) ظاهرمی شود و طی چند برخورد، رابطه ای احساسی بین آندو شکل می گیرد که راجر (دیکاپریو) را دلباخته ی عایشه (گلشیفته) می سازد. (تصویر زیر). روشن است که اینجا یک مثلث عشقی بوجود می آید، اما با حذف صحنه های همسر راجر (با بازی کاریس)، این مثلث بسیار کمرنگ تر می شود تا ریدلی اسکات بتواند بر کشمکشهای اصلی داستان پیرامون مأموریت راجر (گماشته ی سی آی ای) برای شکار یک عضو القاعده در اردن، متمرکز بماند و دروغهایی را برملا کند که نام فیلم به آن اشاره دارد. عنوان این فیلم را در رسانه های پارسی «پیکره ی دروغ ها» و «یک مشت دروغ» نیز ترجمه کرده اند.



روایت ایرانی: محدودیت و مهاجرت

گلشیفته در تازه ترین مصاحبه ی ویدئویی اش در نیویورک (لینک زیر) با انگلیسی روان از زیبایی خاورمیانه و تبحر ریدلی اسکات یادمی کند. او در دیگر مصاحبه هایش (لینک دوم) خبر منعِ خروج اش از ایران در اواخر مردادماه گذشته و احضار به دادگاه را تأیید کرده و گفته است که جلوگیری از خروج او باعث شده تا امکانِ حضور در یک فیلم هالیوودی دیگر به نام «شاهزاده ی پارس» را از دست بدهد. گلشیفته همچنین گفته است فعلاً قصد ندارد به ایران بازگردد.


تجربه نشان داده که اینگونه مهاجرتها چهره های مردمی ما را از عامه ی دوستدارانشان جدا می کند و فراکنش سازنده ی فرهنگی اجتماعی میان مردم و آنها را از بین می برد. مهاجرتِ گلشیفته فراهانی یادآور غربت گزینیِ سوسن تسلیمی (تصویر روبرو) در دهه ی شصت است که به سوئد پناه برد و در آنجا فیلم هم ساخت. اما سینما و تآتر ایران از حضور درخشان و پرتوانِ او محروم شد. و چه بسیار نمونه های دیگر از این دست در هر صنف و مسلکی...


Video: Interview with Golshifteh at the premiere

Love interest in Leonardo DiCaprio's new film fears exile from Iran


روایت هلندی: خونسردی و بوسه

اما بازگردیم به کاریس فان هاوتن. او نسبت به حذف نماهایش در «مجموعه ی دروغها» بسیار خونسردانه واکنش نشان داده و گفته است که خود نیز بر این گمان بوده که نقش او اضافی است! اکنون این ستاره ی هلندی و دوستدارانش بیش از هرچیز به نمایشِ بوسه ی او و همبازی اش تام کروز در فیلم «والکاری» دل خوش کرده اند. کاریس پیشتر با بازی در «کتاب سیاه» آخرین فیلم هلندیِ پال فرهوفن (کارگردانِ غریزه ی اصلی) به شهرت رسید و نقشهای کوچکی در فیلمهای هالیوودی بدست آورد. خبر زیر در یک روزنامه ی عامه پسند به خوانندگان مژده می دهد که صحنه ی عشقبازی کاریس با دیکاپریو در نسخه ی دی ویدیِ «مجموعه ی دروغها» حذف نخواهد شد و او بیهوده با دیکاپریو لب تو لب نشده است!


Carice van Houten zoende niet voor niets met Leonardo DiCaprio

Sunday, October 05, 2008

Spinoza اسپینوزا، فیلسوف روشنگری

باروخ (بندیکت) اسپینوزا فیلسوف هلندی (۱۶۳۲ آمستردام، ۱۶۷۷ لاهه) از پیشروان فلسفهی خردورزی در سدهی هفدهِ میلادی و از پایه گذاران روشنگری در اندیشهی غربی است. او از تبار یهودیان پرتقالی بود که در اثر یهودستیزی به هلند پناه آوردند و بیشتر در آمستردام ساکن شدند. دو کتاب «اِتیکا» (اخلاقیات) و «رسالهی دین و سیاست» از مهمترین آثار اسپینوزا هستند.


فرازهایی از رساله ی دین و سیاست:


«هرکس باید در گزینش شالوده ی باور خود آزاد باشد و این باور تنها باید بر پایه ی بار و بَر آن داوری شود.»


«در یک کشور آزاد هرکس باید بتواند هرآنچه می خواهد بیندیشد و هرآنچه می اندیشد بازگوید.»


«درباره ی خرد و پرهیزگاریِ راستین، هر ملتی با دیگران برابر است و پروردگار از این روی مردمی را فراتر از دیگران برنگزیده است.»


«هدفِ غائی حکومت، فرمان راندن یا چیره شدن [بر مردم] از راه ترسانیدن نیست، واداشتنِ ایشان به فرمانبرداری هم نیست؛ بلکه برعکس، [هدف غایی حکومت] این است که همه کس را از ترس برهاند تا بتوانند در بیشترین امنیتِ ممکن زندگی کنند؛ به دیگر سخن حقِ نهادیِ هر کس را استوار گرداند تا بدونِ آسیب دیدن یا آسیب رساندن، زندگی و کار کند.»



The Chef Works of Benedict de Spinoza

گفتاوردها: فارسی Quotes: English Nederlands

Amsterdamse Spinoza Kring