Thursday, January 29, 2009

سقوط شاخص بورس ایران به سطح پنج سال پیش

Tehran stock exchange chart for past 6 months


نمودار بالا سقوط شاخص بورس اوراق بهادار تهران را در شش ماه گذشته نشان می دهد (یعنی از اوایل مرداد تا دهم بهمن هشتاد و هفت).



.Tehran stock exchange chart for past 10 years

Each vertical line indicates 2 years

نمودار فوق روند شاخص بورس تهران را از اواخر دهه ی هفتاد خورشیدی تا کنون نشان می دهد. بیشترین رشد در سالهای هشتاد و دو و هشتاد و سه حاصل شده و بیشترین سقوط از سال هشتاد و چهار (همزمان با تغییر دولت) رخداده است.

با افزایش درآمدهای نفتی و اعمال سیاست های تزریقیِ دولت در بورس، شاهد رشد ناپایدار در شاخص کلی هستیم اما طی شش ماه گذشته این شاخص به سرعت سقوط کرده و به پایین ترین سطح خود در پنج سال گذشته رسیده است.

در وبگاه بورس می توانید داده های دیگر را جستجو کنید.


Tuesday, January 27, 2009

فرازهایی از «تبارشناسی اخلاق» نیچه

«خواستِ قدرت»، «ارزشگذاریِ دوباره ی ارزشها»، و «ابر انسان» از مفاهیم کلیدی در فلسفه ی فریدریش نیچه فیلسوف آلمانی هستند. جدل نامه ی «تبارشناسی اخلاق» از واپسین نوشته های او ست که در آن دگردیسیِ ارزشها را با تکیه بر روانشناسی و سیر تکامل بشر وا می کاود و پنداشتهای ما را درباره ی پیدایش و کشاکشِ مفاهیم اخلاقی بر هم می ریزد: کینه و رحم، خیر و شر، گناه و وجدان، زهد و آزاده جانی، و جستارهایی در اخلاق سروران و بندگان، فیلسوفان و هنرمندان و دینوران...


داریوش آشوری مترجم این کتاب در پیشگفتار خود آورده است که نیچه آن را برای روشن ساختنِ چند اصلِ بد فهمیده شده در کتاب مشهور اش «فراسوی نیک و بد» و دوسالی پیش از فروپاشیدنِ ذهنِ آتش فشان اش نوشته است. اما کاش نیچه چندی بیش زنده می ماند و می توانست شرحی نیز بر تبارشناسی اخلاق بنگارد تا این جستار چندسویه و گاه دشوار، قربانیِ خوانشِ کاهلانه ی ما مردمانِ عصر تصویر نشود. به هر رو برگردانِ شایسته اما مکلفِ آشوری از این دشواری نمی کاهد. حتا گزینش فرازهایی از این کتاب چندان آسان نبود، چرا که در هم تنیدگیِ گفتارها و تنگاتنگیِ جدلها اغلب اجازه ی انتزاع را نمی داد، مگر آنکه فرازی را جدا کنید که تا حدی خودبسنده باشد و نقیضی هم بر آن نیاید، همچون این دو سه چند:


پس «حق» و «ناحق» با برپاشدنِ قانون پدید می آید (و نه چنانکه دورینک دوست دارد، از عملِ آسیب رساندن). سخن گفتن از حق و ناحق به خودیِ خود یکسره بی معناست. هیچ آسیب رساندن و تجاوزکردن و بهره کشیدن و نابودکردنی البته به خودی خود «ناحق» نتواند بود. زیرا کارِ زندگی در اساس، یعنی در کارکردهای بنیادی خویش، با آسیب رساندن و تجاوزکردن و بهره کشیدن و نابودکردن می گردد و هرگز نمی توان بی این ویژگی ها آن را گمان کرد. (ص 95 )


... زندگی زاهدانه در تضاد با خویش است: اینجا کینه توزی ای بی مانند فرمانرواست، غریزه و خواستِ قدرتی سیری ناپذیر که نه بر چیزی در زندگی که همانا بر زندگی سروری می خواهد، بر ژرف ترین و نیرومندترین و بنیادی ترین شرایط آن. اینجا می کوشند نیرو را برای کور کردنِ سرچشمه هایِ نیرو به کار گیرند؛ اینجا چشم بالیدنِ تن را با بدبینی می نگرد، بویژه نمود بیرونیِ آن بالیدن، یعنی زیبایی و شادی را؛ و خوشی را در کژ و کوژی و پوسیدگی و درد و بدبختی و زشتی می داند و می جوید و در ناکام گذاشتنِ خود و کشتنِ نفس و عذاب دادنِ خود و قربانی کردنِ خود. اینها همه بی نهایت با هم ناسازگار است: اینجا با یک دوپارگی روبرو هستیم که می خواهد دوپاره بماند و از این درد لذت می برد... (ص 155)


بر روی هم، ترس از انسان چیزی نیست که آروزیِ کاستن اش را داشته باشیم؛ زیرا همین ترس است که توانایان را وامی دارد که توانا باشند و گهگاه ترسناک - همین ترس مایه ی برافراشتگیِ گونه ی تندرستِ انسان است. آنچه از آن می باید هراسید، آنچه از هر بلایی بدتر است نه ترسِ بزرگ که تهوعِ بزرگ از انسان است؛ و همچنین ترحم بزرگ بر انسان. اگر این دو، روزی دست به دست هم دهند، ناگزیر چیزی از هولناک ترین گونه به زودی پا به جهان خواهد گذاشت، یعنی «واپسین خواستِ» بشر، خواست گراینده به نیستیِ او: هیچ انگاری. (ص 161)


ایمان قوی که مایه ی سعادت است برانگیزاننده ی شک نسبت به دورنمایه ی ایمان است و نه تنها هیچ «حقیقت» ای را پایه گذاری نمی کند که پایه گذار یک امکانِ ویژه ی فریب است. و حال در این مورد داستان چگونه است؟ در مورد این انکارگران و کناره جویانِ امروزین [از ایمان] که در یک جا جای گفتگو نمی گذارند، یعنی پای بندی شان به پاکیِ عقلی، این جان های استوار و پرهیزگار و پهلوان که مایه ی سربلندیِ روزگار مایند؛ تمامیِ این بی خدایان و ضد مسیحیان و اخلاق ستیزان و نیهیلیست های رنگ و رو باخته، این شک آوران و حکم پرهیزان، این جان های تب آلود (اینان همگی به معنایی تب آلودند)، این آخرین آرمان خواهانِ دانش که وجدانِ عقلی امروزه تنها در وجود ایشان خانه دارد و می زید؛ اینان که باور دارند تا سرحد توانایی از آرمانِ زهد رها شده اند، این «جان های آزاده و بسیار آزاده»؟ با این همه ویژگی ها که ایشان را ست، می خواستم چیزی را بر ایشان بنمایانم که خود نتوانند دید، زیرا به خود نزدیکتر از آن اند که ببینند: این آرمان [زُهد] به درستی آرمان ایشان نیز هست. امروزه ایشان خود تن آوردگیِ آن اند و جز ایشان چه بسا هیچ کس. ایشان خود معنوی ترین زاده ی آن اند و پیشتازترین رزمندگان و پیشاهنگانِ سپاهِ آن و فریبنده ترین و ظریف ترین و حس ناشدنی ترین شکل اغواگریِ آن - اگر من گره ای را از این معما گشوده باشم، می خواهم آن را در قالب این جمله بریزم: هنوز اینان کجا و آزاده جانی کجا! زیرا اینان هنوز به حقیقت ایمان دارند. (ص 197)


برگرفته از: تبارشناسی اخلاق، فریدریش ویلهلم نیچه، برگردان داریوش آشوری، انتشارات آگاه ۱۳۷۷

Above quotations from "On the Genealogy of Morality" (Zur Genealogie der Moral) by Friedrich Wilhelm Nietzsche

Wednesday, January 21, 2009

Mooi als pijnlijk: Taste of Cherry

Over de film "Taste of Cherry" van regisseur Abbas Kiarostami, winnaar gouden palm Cannes 1997

door
Ramin Farahani (geschreven in 1998)


In de film "Taste of the cherry" is de rijpheid van een persoonlijke stijl te zien, waar Kiarostami jarenlang aan heeft gewerkt. Eenvoud en subtiliteit, twee vaste aspecten van zijn films zijn hier in deze film sterker dan ooit aanwezig. Ondanks enorme beperking van verhaal elementen en zelfs visuele elementen, blijft de film effectief. Kiarostami weet heel goed hoe je onderscheid moet maken tussen wat je technisch gezien niet mag elimineren en wat je esthetisch gezien wel mag weg laten. Zo ontstaan er bijvoorbeeld kale maar prachtige landschappen vanuit het raam van een zwervend auto, of lange maar interessante discussie scenes tussen hoofdpersonage en toevallige lifters. "Mobiele bioscoop", zo noemt het Kiarostami zelf. Dit soort radicaal beperken van de camera-standpunt is kenmerkend voor de werkwijze van regisseur, zowel in deze film als in de twee voorafgaande films van hem (Ook in latere film, de Wind zal ons mee nemen 1999).


De soberheid waarmee de zwerftocht van een mobiele mens wordt weergegeven, brengt je onverstoord bij de eenzaamheid waaronder deze mens lijdt. Juist door weg laten van ruimtes en ellementen die aan de verwachtingspatroon van de kijker zouden voldoen, wordt je beter in staat gesteld om geestelijke leegtes te observeren die je anders als van zelfsprekend zou hebben beschouwd.
Door zijn beperkende stijl heeft Kiarostami ook een goede antwoord gegeven op de vraag: hoe je met een documentairachtige matschappelijke aanpak, zo'n filosofische kwestie op zijn meest eenvoudige manier tot de uitdrukking kunt brengen.

Achtergrond definieert de voorgrond en andersom. Er is wel diepte maar geen perspectief. Alles is plat gedrukt aan het raampje van een auto die de close up van een man in verband brengt met de long shot van een maatschappij. Er ontbreekt een dimensie in het geheel die door zijn ontbreken te voelen is: een mate van vrijheid om verder te gaan dan die auto gaat. De vrijheid om over de onvrijheid te spreken waardoor deze man in depressie is geraakt. De alomvattende werkelijkheid wordt daarom geminimaliseerd tot een paar twistscenes en verwijzingen. Bewust of onbewust ontleent Kiarostami hier een kenmerkend aspect van de Perzische miniatuur en slaagt erin om deze in een filmische vorm om te toveren tot een soort "abstract-realisme" die toepasselijk is voor zijn thema.


Ondanks empatyserende stijl, wekt de film vooral in de laatste minuten veel emoties op. De sterke identificatie met de hoofdpersonage wordt vooral veroorzaakt doordat wij vanaf het begin intensief betrokken raken bij de doelstelling van Badiie. Eerst wordt je nieuwsgierig gemaakt en dan heel gedetailleerd en uitdrukkelijk op de hoogte gesteld van de wijze waarop hij begraven wil worden. Daarom krijgt zijn graf een bovennatuurlijke uitstraling. Het voelt enger dan een echte graf. Het is ook een graf dat als de kern en refrein functioneert in de film en tevens het gevoel van de dood bij ons tot het leven roept. Een onheilspellende bestemming ver gelegen onder een boompje op de helling van een heuvel, waar we iedere keer naar terug keren.


Het doet je soms denken aan de terugkerende shot van de heuvel met een boom er boven, in de oudere film van regisseur, "Waar staat het huis van mijn vriend?". Het verschil is echter dat het hier aan pastorale vreugde ontbreekt. De zoektocht van Kiarostami die vanaf "Waar staat het huis..." begonnen is, komt deze keer ook niet aan zijn einde. Badiie, het wanhopige gezicht van Kiarostami, met zijn bittere toon, helemaal vervreemd met de drukke stad en alle attracties van het leven, is op zoek naar iemand die na zijn geplande zelfmoord, schepjes aarde op zijn lijk zou willen gooien. Een lijk die in anonimiteit wil begraven worden. Of door een vage vrees, niet verscheurd wil worden door de kraaien in de buurt, die de wreedheid van de dood illustreren.

Teleurgesteld in het vinden van iemand die hem zou begraven na de zelfmoord, doopt Badiie zich in de opgeblazen stofwolkjes van de funderingsactiviteiten op de heuvel. Een soort onbekende verlangen om begraven te worden, stuurt hem steeds weer naar de veilige armen van de moeder aarde. Symboliek is impliciet aanwezig. Badiie praat nooit direct over zijn probleem. De filosofische pijn van hem wordt via zijn zoektocht en via vraag en antwoord scenes aanvoelbaar gemaakt. Reactie van een jonge soldaat die door het verzoek van Badiie op vlucht slaat, verbeeldt de angst voor de dood. En het antwoord van een islamitische seminarist of beter gezegd de aankomende mulla, laat ons de nutteloosheid van het religieuze sofisme te zien tegenover iemand die sterke argumenten heeft om tegen God's wil niet verder te hoeven leven.



Alleen een oudere man (van beroep taxidermist!) begrijpt iets van Badiie's probleem en weet hem van het graf naar het leven te brengen; van de droge lege hevels naar de levende streken.
Het verhaal van deze taxidermist die ooit door de smaak van vruchten afzag zich aan een boom op te hangen, klinkt geloofwaardiger dan welk sofistische argumentatie dan ook. Desondanks belooft hij Badiie te helpen bij zijn plan. Badiie (Kiarostami) reageert echter niet op zijn optimisme, om zodoende het oordeel aan de kijker over te laten.


De attracties van het leven zie je hierna in de vrolijkheid van de spelende kinderen of in de glimlach van een meisje die Badiie vraagt een foto te maken. Het doet Badiie terug te rijden naar de werkplaats van de taxidermist. De spanning ontstaat hier vooral door de vraag of Kiarostami zelf (samen met Badiie) niet in de val van het clichematige optimisme loopt. Terugkijkend blijkt dat het niet meer dan een moment van twijfel is geweest. Sterk genoeg echter om ook ons aan het twijfelen te brengen. Een twijfel die essentieel is voor een tragische afloop. De laatste minuten van de film creeren daarom gemengde gevoelens.


In het donker voor de zonsopgang, bereidt Badiie zijn zelfmoord voor. De camera houdt afstand en blijft achter het raam van Badiie's flat. Juist deze afstand brengt je dichterbij de waanhoop, angst en eenzaamheid waarmee hij worstelt. Een soort transcendentale werking waarbij je de inmiddels verzonken informatie en de ingehouden emoties gedurende een verlossende eindscene kunt herroepen en loslaten. Het zijn alleen wij die weten waar Badiie aan toe is. Dat hij achter gordijnen van zijn flat geen koffie drinkt maar pillen inslikt om nooit meer wakker te worden. Dat hij de deur niet uit gaat om op zijn werk te komen, maar om naar zijn graf te rijden. De onderbuurman weet er niets van. Niemand in die donker vroege ochtend is bewust over zijn lot.


Dat zijn alleen wij die weten waar de bochtige weg op de heuvels naar toe leidt. Dat het de laatste keer zou zijn dat Badiie die weg afrijdt. De taxichauffeur die hem daar afzet, zal het niet weten. Daarom zijn wij het die ontroerd raken door een laatste sigaretje dat Badiie aansteekt, zittend voor zijn graf. De enorme stad die daaronder ligt te schitteren, weet er niets van. Als het straks lichter wordt, gaat de stad weer haar leven beginnen, terwijl er iemand zo eenzaam aan zijn einde komt. Hoeveel Badiie's verbergt die grote stad in zich?


Geen sentimentele uitputing. Gewoon een beheerst tafereel op de juiste plaats. Jij weet dit alles, en nog een man ergens in de stad. Maar de volstrekt ironische kant van dit weten houd je tegen om van die ene Taxidermist een redder te willen maken; als er nog iets te redden valt. Jij weet het en jij lijdt cathartisch onder dit weten omdat je de tragische afloop niet kunt tegen houden. Door het angstige gezicht van Badiie die in het donkere graf ligt, zie je je eigen gezicht, als je ooit aan zelfmoord hebt gedacht. Een gezicht dat na een onweer, in de absolute duisternis had kunnen verzinken, voorgoed. Zo'n duisternis waarop geen beeld meer volgt. Slechts de stem van het regen op een zwarte scherm. Een eind dat zowel mooi als pijnlijk had kunnen zijn.

Kiarostami heeft later een video scene aan het eind van de officiele versie van de film geplakt, waarin de echte crew en Badiie zelf klaar zijn met de opnames en terug gaan naar hun dagelijkse leven. Een geplakte semi-happy end dus. Daarom is het ook mogelijk om naar een bestaande zwarte einde te verlangen. Interactie van versies zou je het noemen!

Artikel uit 1998. Napublicatie met toestemming van de auteur
Ramin Farahani

Monday, January 19, 2009

Bush presidency: 8 years in 8 minutes

The same Countdown video on YouTube:
The Bush Legacy - Eight Years in Eight Minutes


ویدئوی بالا پیامدهای هشت سال حکومت جورج بوش و دار و دسته اش را در هشت دقیقه خلاصه و مرور می کند.

Wednesday, January 07, 2009

نقشه‌ی بوش راه را برای تجاوز به غزه گشود

Below my Persian translation of: Bush Plan Eliminated Obstacle to Gaza Assault



این روزها همه از غزه سخن می‌گویند اما کمتر متن و تحلیلی می‌بینیم که زوایای مبهم و زمینه های این درگیری را آشکار کند. امروز به مقاله ای روشنگر برخوردم از تحلیلگری در آمریکا به نام Gareth Porter که با بررسی تحولات دو سه سال اخیر نشان می‌دهد چطور قدرتهای کوچک چون حماس، فتح و حامیانشان به دام دسیسه های قدرتهای بزرگ چون آمریکا و همدستانش می‌افتند و مردم خود را در معرض جنگ و نابودی قرار می‌دهند.


به جای حرفهای کلی، شعار و آه و نالههای معمول که دردی دوانمیکنند، بهتر دیدم این متن را ترجمه کنم تا شاید پاسخگوی بخشی از پرسشهای ما پیرامون چرایی این جنگ نابرابر باشد و چه بسا عبرتی برای ساده اندیشان.


نقشه‌ی بوش راه را برای تجاوز به غزه گشود


تا اواسط 2007 شروع جنگی تمام عیار از سوی اسرائیل علیه حماس در غزه با یک مانع سیاسی جدی مواجه بود: این واقعیت که حماس برنده‌ی انتخابات آزاد و منصفانه‌ی مجلس فلسطین شده بود و جناح عمده را در دولتی کاملا مشروع تشکیل می‌داد. هدف نقشه [ی آمریکا و اسرائیل] آن بود که محمود عباس رئیس جمهور فلسطین را وادارند تا دولت حماس را که بطور دموکراتیک انتخاب شده بود منحل کند - کاری که بوش ماه ها تلاش در انجام آن داشت اما موفق نشده بود.


در سال 2006 حماس پنجاه و شش درصد از کرسی های مجلس فلسطین را بدست آورد و ماهِ بعد از آن، شورای قانونگذاری فلسطین رأی به تشکیل دولتی جدید به نخست وزیری اسماعیل هنیه از رهبران حماس داد. دولت بوش بی درنگ شروع به بهره برداری از کنترل خود بر گروه چهار (آمریکا، اتحادیه اروپا، سازمان ملل و روسیه) کرد تا شاید نتیجه‌ی این انتخابات را لغو کند. گروه چهار به پیروزی حماس اینگونه واکنش نشان داد که حماس باید مقاومت مسلحانه را نفی کند و حتا پیش از رسیدن به راه حلی سیاسی «خلع سلاح شود». این در اصل مطالبه‌ی وضعیتی بود که اسرائیل را قادر می‌ساخت با بکارگیریِ کنترل نظامی و اقتصادی خود بر کرانه‌ی غربی و غزه، راه حل یکسویه‌ی خود را به فلسطینیان تحمیل کند.



همزمان دولت بوش و اروپایی ها همه‌ی پرداختهای مالی به دولت فسلطین را متوقف کردند و اسرائیل نیز برخلاف معاهده‌ی پاریس با ساف از تحویل مالیاتها و عوارض گمرکی به مقامات فلسطینی خودداری کرد. بر مبنای این معاهده که جزئی از توافقنامه‌ی اسلو است، اسرائیل از جانب فلسطینیان این مالیاتها را اخذ می‌کند.


زمانی که عباس دربرابر خواستِِ آمریکا برای انحلال دولت منتخب ایستادگی کرد، وزیران خارجه‌ی آمریکا و اسرائیل، رایس و لیونی، در سپتامبر 2006 در سازمان ملل به عباس گفتند که دولتی فلسطینی با مشارکتِ حماس مورد قبول آنها نیست.


اوایل اکتبر 2006 رایس به رام الله گسیل شد تا رئیس جمهور فلسطین را مغلوب کند. مطابق یادداشتی از وزارت خارجه‌ی آمریکا که بعد در Vanity Fair منتشر شد، رایس از عباس خواست تا متعهد شود که دولت حماس را در عرض دو هفته منحل سازد، و درنهایت وعده‌ی عباس را برای انجام این کار در عرض چهار هفته پذیرفت.


با این همه درخواست آمریکا با یک مشکل مواجه بود: ذیل ماده‌ی 45 قانون اساسی موقتِ تشکیلات فلسطین، عباس می‌توانست نخست وزیر را برکنار کند اما نمیتوانست نخست وزیر دیگری را منسوب کند که نماینده‌ی حزبِ واجدِ اکثریت در مجلس قانونگذاری فلسطین نباشد.



عباس نتوانست به وعده‌ی انحلال [کابینه‌ی حماس] عمل کند و درنتیجه از دولت بوش یادداشتی دریافت کرد که از او می‌خواست به حماس «گزینه ای روشن با ضرب الاجلی معین» بدهد مبنی بر اینکه «دولتی جدید مطابق با اصول گروه چهار» را بپذیرد یا نپذیرد. این یادداشت که بخشی از آن در ژانویه‌ی سال گذشته در Vanity Fair منتشر شد می‌گفت که اگر حماس به این درخواست پاسخ منفی داد «شما [عباس] باید نیتِ خود را روشن سازید و بگوئید که در آنصورت اعلام وضعیت فوق العاده خواهید کرد و دولتی تشکیل می‌دهید که به صراحت خود را به خط مشی [گروه چهار] متعهد بداند.»


این متن در ادامه خواسته بود تا عباس با آوردنِ «چهره های معتبر و دارای جایگاه محکم نزد جامعه‌ی جهانی» به تشکیلات خود، «تیم اش را تقویت کند». اشاره‌ی این درخواست به محمد دهلان، رئیس درازمدتِ نیروهای شبه نظامی فتح بود که از مدتها پیش کاندیدای مورد نظر دولت بوش و متحدانش به حساب می‌آمد. در آوریل سال 2003 یاسر عرفات توسط تونی بلر نخست وزیر انگلستان و حسنی مبارک رئیس جمهور مصر تحت فشار قرارگرفته بود تا دهلان را به ریاست امور امنیتی فلسطین بگمارد.


در اواخر 2006 رایس موفق شد مصر، عربستان سعودی و امارات متحده‌ی عربی را راضی کند تا با فراهم ساختنِ پول و دوره های سرّی آموزش نظامی، شبه نظامیانِ دهلان را که شمارشان بسیار افزایش یافته بود، تجهیز کنند.


اما در نقشه‌ی دولت بوش عنصر دیگری هم وجود داشت که دهلان را تشویق می‌کرد تا به تشکیلاتِ امنیتی حماس و زیرساختهای سیاسی اش در غزه (که به مراتب قوی تر از جناح عباس به نظر می‌آمد)، حمله کند. چندی بعد دهلان در گفتگویی با Vanity Fair تصدیق کرد که چندین ماه است «کارزار بسیار زیرکانه ای» را علیه حماس در غزه سامان داده است.


منابع دیگر گفتند که شبه نظامیانِ دهلان نیروهای امنیتی حماس را می‌ربایند و شکنجه می‌کنند.


آلوادور دسوتو که در آنزمان هماهنگ کننده‌ی ویژه‌ی سازمان ملل در فرایند صلح خاورمیانه بود، در گزارش محرمانه‌ی پایان مأموریت اش نوشت که آمریکا «آشکارا فشار می‌آورد تا رویارویی میان فتح و حماس درگیرد...» او به یادمی‌آورد که «نماینده‌ی آمریکا» در نشست دوم فوریه‌ی 2007 گروه چهار در واشنگتن دوبار اظهار داشت «چقدر از این خشونت خوش ام می‌آید» چون «معنایش این است که بقیه‌ی فلسطینی ها در برابر حماس ایستادگی می‌کنند.»


نماینده‌ی آمریکا [در جلسه‌ی یاد شده] کوندولیزا رایس، وزیر خارجه بود.


به نظر می‌رسد دولت بوش می‌خواست حماس از نقشه‌ی آنها برای کمک به فتح در اعمالِ خشونت علیه سازمان حماس در غزه باخبرباشد. گزارشی از رویترز که در پنجم ژانویه 2007 از اورشلیم مخابره شده بود، یک سند داخلی آمریکا را فاش کرد که نشان می‌داد ایالات متحده 86 میلیون دلار را [به عباس] وعده داده بود تا « ارکان امنیتی فلسطین تحت فرمانِ رئیس جمهور تشکیلات خودگردان تقویت و اصلاح شوند» و « زیرساختهای تروریسم منهدم و نظم و قانون در کرانه‌ی غربی و غزه تثبیت گردد».


در فوریه‌ی 2007 که عباس در مکه با حماس وارد مذاکره شد تا برای تشکیل دولت متحد فلسطین به توافقی تازه برسند، دولت بوش با آماده سازی یک «طرح اجرایی برای ریاست جمهوری فلسطین» واکنش نشان داد. این طرح محرمانه تهدید می‌کرد چنانچه عباس با خواستهای آمریکا همراهی نکند «جامعه‌ی جهانی دیگر منحصراً با ریاست جمهوری سروکار نخواهد داشت» و اینکه «کشورهای بسیاری در اتحادیه‌ی اروپا و گروه G8 بدنبال مذاکره کنندگانی معتبرتر از جانبِ فلسطینی ها خواهند گشت که در مسائل محوریِ امنیت و حکومت کارآمد باشند.»


این طرح به تاریخ دوم مارس 2007 از عباس می‌خواست تا او «اقدامات لازم را علیه گروه هایی که آتش بس را تضعیف می‌کنند آغاز کند با این هدف که از بابت همه‌ی گروه های مسلح در نهادهای امنیتی فلسطین طی مراحلی (در فاصله‌ی 2007 تا 2008) اطمینان حاصل شود...» این طرح وعده می‌داد به عباس کمک کند تا از طریق «برتریِ» نیروهای فتح بر حماس «نظم بایسته را بر خیابانهای فلسطین حاکم سازد» و پس از آن در پائیز 2007 انتخابات تازه برگزار خواهد شد.


این بار هم نقشه‌ی آمریکا محرمانه نماند و در آوریل 2007 توسط روزنامه‌ی اردنی المجد به بیرون درز کرد. چنین اتفاقی تنها در صورتی می‌توانست ممکن باشد که سرویس های اطلاعاتی اردن که همکاری نزدیکی با ایالات متحده دارند، تصمیم گرفته باشند تا این موضوع را به مطبوعات درز دهند.


سپس در هفتم ژوئن 2007 روزنامه‌ی اسرائیلی هاآرتص فاش ساخت که از اسرائیل خواسته شده است تا اجازه دهد ده ها خودروی زرهی مصری و صدها موشک و هزاران نارنجک برای نیروهای امنیتی فتح ارسال شوند.


نقشه های افشاشده پیرامونِ افزایش توانِ رزمی [فتح]، دعوتی آشکار برای حماس محسوب می‌شد تا دست به اقدامات و حملاتِ پیشگیرانه بزند. فردایِ انتشار گزارش هاآرتص، حماس عملیاتی را آغاز کرد که در عرض پنج روز به حضور امنیتی فتح در غزه خاتمه داد.


یک روز پس از شکستِ تمام عیار نیروهای دهلان در غزه، عباس کابینه‌ی وحدت هنیه را منحل کرد و با نقض منشور فلسطین نخست وزیر خود را منسوب نمود.


تار و مار شدن نیروهای دهلان نتیجه‌ی قابل پیش بینی سیاست دولت بوش بود. چنانکه خالد جعبری، فرماندهی گردانِ شهدای الاقصیِ فتح به دیوید رُز از Vanity Fair گفت: «تنها می‌توانیم این نتیجه را بگیریم که بدست گرفتنِ کنترل توسط حماس در خدمتِ استراتژیِ کلان [دولت بوش] است، چون اگر [هدف آمریکا] جز این بوده باشد، سیاست آنها جنون آمیز بوده است.»


اما دولت بوش نه تنها به این هدف خود رسید که دولتی با اکثریتِ حماس را از صحنه حذف کند، بلکه همچنین دلیل تازه ای بدست داد تا بعد بشود بر مبنای آن حمله‌ی همه جانبه‌ی اسرائیل به غزه را توجیه کرد: اینکه حماس با یک «کودتای غیرقانونی» بر غزه مسلط شده بود. این همان اصطلاحی بود که رایس در دوم ژانویه‌ی سال جاری بکار برد تا عملیات اسرائیل در غزه را موجه جلوه دهد.



* گرت پورتر تاریخ پژوه و روزنامه نگاری است که در حوزه‌ی سیاستِ امنیت ملی آمریکا تخصص دارد. نسخه‌ی شمیز آخرین کتاب او «مخاطراتِ سلطه: عدم توازن در قدرت و مسیر جنگ در ویتنام» در سال 2006 منتشر شد.


برگردان مقاله: رامین فراهانی


متن انگلیسی و منبع مقاله‌ی بالا:

Bush Plan Eliminated Obstacle to Gaza Assault


اگر این نوشتار را مفید می‌دانید، آن را برای دیگران هم ارسال کنید یا به آن لینک بدهید. نکته و انتقادی هم اگر بود، همین جا می‌توانید نظر بدهید. خوانندگانی که مسلط به انگلیسی هستند اگر لغزشی در برگردان دیدند متذکر شوند. سپاس


Tuesday, January 06, 2009

Funny Church Moments


لحظه های خنده دار در کلیسا